Koffiepraat.nl forum over koffie, espresso, filterkoffie, horeca en technieken

Beste allemaal,
nieuw hier op het forum. Ik hou erg van koffie, en drink al jaren met name dubbele espresso's. Zonder suiker. Nu wordt het tijd voor een goede machine. Vorige week is mijn Bezzera Unica gearriveerd. Vergeleken met mijn vorige apparaat (Luna) een groot verschil, vooral eigenlijk omdat de laatste echt aan het eind van haar latijn was, er kwam water uit plekken waar geen water uit hoort te komen en de motor maakt geluiden die ik niet van haar ken.

Maar de Unica gedraagt zich vreemd, denk ik, maar ik weet natuurlijk nog niet wat zijn normale gedrag zou moeten zijn.

Als ik hem aanzet, begint de temperatuuraanduiding op te lopen. Wat ik vreemd vind is dat die begint bij 5 graden of zo, terwijl dat volgens mij gewoon kamertempratuur, 20 graden of zo, zou moeten zijn. Toch?

Ik heb hem ingesteld op 94, om te beginnen. Qua smaak denk ik dat die temperatuur te hoog is, het is behoorlijk bitter maar dat kan aan van alles liggen. Daar ga ik nog mee experimenteren, dat is nou net de lol van een PID machine. In eerste instantie dacht ik: "wauw, dit apparaat weet écht veel meer smaak uit de koffie te krijgen", en "ik was echt nog niks gewend!". Maar de dubbele espresso's die ik eerst altijd maakte vind ik nu niet drinkbaar.

Als ik heet water wil tappen komt er altijd met veel geweld stoom uit. Dat zou niet moeten kunnen lijkt mij, ik zou een rustig straaltje heet water verwachten.

Mijn conclusie voorlopig: de thermometer geeft een graad of 10-15 te laag aan, waardoor de temperatuur in de boiler veel hoger is dan-ie aangeeft.

De drukmeter vertrouw ik ook niet helemaal. Bij het blindfilteren zou ik verwachten dat de druk oploopt tot 15 bar, de maximale druk van de pomp. Hij komt echter nooit boven de 12.

Iemand enig idee? Is dit normaal? Moet ik langer wachten? Geeft de PID de werkelijke temperatuur aan ("Istwert") of de temperatuur die die aan het regelen is ("Sollwert")? Of is-ie gewoon kapot? Of wacht ik niet lang genoeg, dat de machine bij het inregelen nog in een overshoot zit? (Dat laatste zou nou net niet moeten gebeuren met een echte PID regeling, toch?)

Een PID geeft altijd een interpretatie van de zet-temperatuur aan, en is dus niet exact. Er is een off set: tussen de boilertemperatuur en wat er uit de kop zou moeten komen, en die is kennelijk zo'n 15°C.

Een E61 heeft altijd een opwarmtijd nodig van minstens 45 minuten, geef je die ook?

De pomp levert 15 bar, maar espresso zet je met 9 bar. Het overtollige wordt afgevoerd met een ventiel. Jouw machine staat dus -weer eens- te hoog afgesteld.
Verder lijkt er dus niet zo veel aan de hand.

Dank voor het antwoord.
Inmiddels ben ik zelf ook alweer wat wijzer.

Een echte PID controller meet een waarde en regelt bij aan de hand van het verschil tussen instelling en meting (P), de integraal daarvan (I) en hoe snel de temperatuur verandert als je bijvoorbeeld espresso maakt (D). Er moet dus wel degelijk ergens exact worden gemeten. Wat-ie weergeeft is niet zozeer een interpretatie maar een tijdgemiddelde van de gemeten temperatuur, wat in het begin voor een te lage temperatuurweergave zorgt omdat hij digitaal is en met een rij 0-en begint.

Espresso zet je inderdaad het best bij 9 Bar, maar dat moet natuurlijk wel bepaald worden door de maalgraad en de mate van aanstampen, en niet door een of ander ventiel. Dan zou er bij een iets te fijne koffie meteen niets meer doorheen lopen. Een overdrukbeveiliging van 12 Bar is dan ook prima.

Wat langer wachten tot het apparaat stabiel is geeft inderdaad een beter resultaat, qua espresso maar ook met het heet water tappen. Niets aan de hand dus, en voortaan toch maar een tijdschakelaartje gebruiken.

Je antwoord over druk klopt niet. De druk van aanstampen is onzin, dat kun je vergeten. Het maakt niks uit of je met 10KG of 500KG gaat tampen. Dat is al uitgebreid onderzoek naar gedaan.

Je wilt de OPV open laten gaan op 9-10 bar en niet 12 bar want die lagere druk komt de smaak zeker ten goede. Als je fijner gaat malen moet hij alsnog maximaal 9 bar halen. Als je hem op 12 bar hebt staan en je maling is precies goed zal de puck 12 bar te verduren krijgen en dus harder gaan doorstromen dan bij 9 bar en dezelfde instelling. Dat maakt dus wel degelijk uit. Het maakt alleen niet uit als je veel te grof hebt gemalen want dan haalt hij de 9 bar niet eens omdat de boel de puck niet voldoende tegendruk kan geven. Op dat moment is je espresso toch al verknald want dat zijn de gevallen waar je in 10s een volle kop hebt.

Als je te fijn hebt gemalen wordt je espresso een ristretto of een epsresso met extreme overextractie. Nu moet je eigenlijk telkens te fijn gaan malen omdat je pomp er continu 12 bar op aan het zetten is en je dus geen espresso op 9 bar kunt maken.

De PID meet inderdaad exact aan de boiler. Maar daarna legt het water een traject af waar de PID niet meer in voor komt. Tegen de tijd dat het water uit de kop komt is het, gelukkig, een stuk afgekoeld. Dat is het getal dat je afleest, en dat is niet exact.

@Erik82
Ik zie 12 Bar bij het blindfilteren en ~9 Bar als ik een espresso zet. De druk wordt gemeten vóór de puck dus dat is wat de puck ondervindt. Als je de wet van Pascal mag geloven. Tijdens het espresso zetten komt het ventiel er niet aan te pas. Is ook niet meer dan logisch: de pomp verhoogt de druk, en door de uitstroom van espresso gaat de druk omlaag. Dat laatste gaat bij vloeistoffen erg hard, zelfs als er maar een klein dun straaltje uitkomt.
Wellicht dat een ventiel de schade kan beperken als de koffie toch te fijn is of er teveel van in het filter zit, maar dat is niet de functie van het ventiel.

Het kan goed zijn dat het aandrukken er weinig toe doet, als het maar voldoende is. Het beginnerstopic spreekt wat dat betreft zichzelf tegen ("exacte drukkracht bij het tampen maakt weinig uit, als je het maar altijd hetzelfde doet"). Klinkt toch als: de watertemperatuur maakt weinig uit, als het maar altijd 94°C is.


@Spironski
bij de specificaties lees ik toch overal dat je met de PID controller de boilertemperatuur kunt instellen. Als ik 94 instel geeft-ie (na een tijdje) ook 94 aan, zelfs als de zetgroep dan nog vrij koud is. Het lijkt mij dus logischer dat de aangegeven temperatuur de boilertemperatuur is en niet een gegokte temperatuur die het water zou hebben tegen de tijd dat het in het filter aankomt. Bron?

Heet water kan je niet tappen wel koud water heet stomen, gaat goed en vrij snel

De temperatuur te regelen is erg fijn met de Unica en je merkt dat bij
donker gebrande bonen 90-92 graden de smaak beter tot zij recht komt.
Zijn de bonen licht gebrand en je met het instellen van de maalgraad of hoeveelheid van koffie
de espresso toch te zuur blijft, dan kan je de temperatuur verhogen met gevolg minder zuur kan aangenaam rins zijn.

En stel het ovp af op 9 bar, mocht het je niet bevallen (wat volgens mij niet het geval zal zijn) zet hem dat weer terug op 12 bar.

Dank voor de reactie.
Hoe doe ik dat, de opv op 9 Bar instellen? Ik wil dat best eens proberen, hoewel ik het principieel onjuist vind. Je kan dan niet meer zien aan de druk of je maalgraad en de hoeveelheid koffie nog in balans is.

Als heet water tappen niet de bedoeling is, waar is dan die pompschakelaar voor? Alleen maar om het apparaat de eerste keer te vullen?

Spironski en Erik82 vertellen alleen maar wat de fabrikant je niet vertelt of wil vertellen.
Om tot de optimale maalgraad en dosering te komen is het handig als je een andere variabelen constant houdt.
Druk, temperatuur en tamp (waarvan de laatste het minst belangrijk is.
Het feit dat de fabrikant de keuze heeft gemaakt de opv op 12bar te zetten en de (afgeleide) watertemperatuur op 90 °C wil niet zeggen dat dit de meest ideale waarde is.

Oh ja, de opmerking dat je geen heet water kunt tappen met de machine is onzin.

Als je de druk aangepast wilt hebben, mag je wel even langskomen.

Ik denk dat je je inzichten mbt het espresso maken iets moet bijstellen. Begrijp me niet verkeerd je bent zeker op de goede weg! De basis van het espresso maken is dat de druk tijdens het zetproces 9 bar moet bedragen. Afhankelijk van je eigen voorkeuren of die van de fabrikant kan dit anders zijn ingesteld op een apparaat dat je net gekeverd krijgt. Vervolgens ga je op deze basis verder. Eerst is je temp aan de beurt. Daar is hierboven al genoeg over gezegd. Als dit eenmaal is ingesteld (pompdruk + watertemperatuur) dan komt de variabel die je waarschijnlijk nog veel in je leven gaat aanpassen namelijk de maalgraad. Als uitgangspunt die je altijd zo een 30ml espresso te nemen in ongeveer 30 seconden. Ik noem bewust de tampdruk geen variabele omdat dit bewust geen variabele is. Je dient jezelf een tamp aan te leren die erg consequent is en ook blijft. Alleen dan is het mogelijk om met de maalgraad te spelen. Hoop dat je hiermee verder komt!!